Rond 1900 werd er in Nederland evenveel gedronken als anno 2010. In de negentiende en begin twintigste eeuw was er op elke zeven arbeiderswoningen een kroeg(je). Tegelijkertijd bestond de belangrijkste volksbeweging toen uit honderdduizenden drankbestrijders.

Die groep was nog groter dan bijvoorbeeld de arbeidersbeweging. Dat schrijft Guus Schrijvers op Medicalfacts naar aanleiding van het boek 'De verslavingszorg voorbij' van Jaap van der Stel.

Effectief
De drankbestrijding was in de twintigste eeuw ook bijzonder effectief. Zo werd er in de jaren dertig, ondanks de economische crisis toen, nog maar een kwart aan alcohol gedronken vergeleken met 1890. De alcoholconsumptie per Nederlander daalde tot de jaren zestig.

Sindsdien stijgt deze weer. Vandaag de dag is de consumptie van alcohol weer vergelijkbaar met de drankconsumptie van rond 1890/1900.

Volksbeweging
Waarom vergelijkbaar drankgebruik in 1900 wel tot een brede, effectieve volksbeweging van drankbestrijders leidde en anno 2010 niet, is een vraag die Van der Stel in zijn boek probeert te beantwoorden.

Vele fronten
Schrijvers citeert (of parafraseert) Van der Stel: "Ten eerste voerden de drankbestrijders in het verleden hun strijd op vele fronten tegelijk. Kroegen, slijters en drankindustrie waren hun natuurlijke vijanden, maar zij richtten zich ook op het gedrag en opvattingen van de bevolking."

"Zij streefden wel naar strenge wetgeving maar maakten zich niet daarvan afhankelijk. Zij droegen alternatieven aan: volkskoffiehuizen, sociaal-culturele activiteiten, spaarbanken en bibliotheken."

Beschaving
"Verder haakten zij in op het in de negentiende eeuw begonnen beschavingsoffensief tegen bijvoorbeeld doodstraf, lijfstraf, inhumane gevangenissen en slavernij. Drankgebruik noemden zij daarom een beschavingsstoornis."

Meer geld
Een belangrijk verschil met anno 2010 is volgens Van der Stel ook dat er nu veel meer geld is onder de mensen dan in 1900. "Drankgebruik leidde toen tot ruïnering van gezinnen en kindertjes. De smartlap 'Toe vader, drink niet meer' is nu niet meer van toepassing."

Bron: Guus Schrijvers op MedicalFacts.

Hyves-account Proost! Magazine
Gratis horecanieuwsbrief Proost! Magazine
Twitter-account Proost! Magazine & Horeca Entree.